م. ر. قانونپرور

م. ر. قانونپرور استاد بازنشستهٔ ممتاز زبان و ادبیات فارسی و ادبیات تطبیقی در دانشگاه تگزاس در آستین است. او همچنین در دانشگاه اصفهان، دانشگاه ویرجینیا و دانشگاه آریزونا تدریس کرده و بهعنوان پژوهشگر بنیاد راکفلر در دانشگاه میشیگان فعالیت داشته است. قانونپرور در سال ۲۰۰۸ برندهٔ جایزهٔ Lois Roth Prize for Literary Translation و در سال ۲۰۲۵ برندهٔ MLA-Roth Translation Award شد. همچنین در سال ۲۰۲۱ از سوی انجمن استادان زبان فارسی آمریکا (American Association of Teachers of Persian) و در سال ۲۰۰۹ از سوی دانشنامهٔ ایرانیکا، به پاس خدماتش در معرفی هنر آشپزی ایرانی به مخاطبان غیرایرانی، جایزهٔ یک عمر دستاورد دریافت کرد.
او آثار فراوانی به زبانهای فارسی و انگلیسی دربارهٔ ادبیات و فرهنگ ایران منتشر کرده است. از جمله کتابهای تألیفی او میتوان به پیامبران شومی: ادبیات بهمثابه پدیدهای اجتماعی ـ سیاسی در ایران معاصر (۱۹۸۴)، در آینهای ایرانی: تصویر غرب و غربیان در داستان فارسی (۱۹۹۳)، ترجمهٔ باغ (۲۰۰۱)، خواندن چوبک (۲۰۰۵)، آشپزی ایرانی: غذاهای سنتی، منطقهای و مدرن (۲۰۰۶)، سینمای ایران و داستان فارسی (۲۰۱۶)، ضیافت در دربار صفوی (۲۰۱۶)، از پیامبران شومی تا وقایعنگاران اندوه (۲۰۲۱)، شهرهای ایران در داستان فارسی (۲۰۲۲)، و تازهترین اثرش بیماری، احتضار، مرگ و تروما در داستانهای فارسی اشاره کرد.
قانونپرور مترجم آثار برجستهای از ادبیات و اندیشهٔ ایران نیز هست. از جمله ترجمههای او میتوان به به قلم اثر جلال آلاحمد، سنگ صبور صادق چوبک، سووشون سیمین دانشور، در پیرامون اسلام احمد کسروی، افسانهٔ آفرینش صادق هدایت، همسایه میگوید: نامههای نیما یوشیج و فلسفهٔ شعر نو فارسی، فال خون داوود غفارزادگان، قصههای سبلان و عقابهای تپهٔ ۶۰ اثر محمدرضا بایرامی، و خاطرات هنرپیشهٔ نقش دوم بهرام بیضایی اشاره کرد.
او همچنین ویراستار مجموعههایی چون نمایشنامههای ایرانی: گزیدهای از آثار، در گذار: مقالاتی دربارهٔ فرهنگ و هویت در جوامع خاورمیانه، اتللو در سرزمین عجایب و آینهپردازان قصهگو از غلامحسین ساعدی، و نیز سنگهای شیطان و کنیزو از منیرو روانیپور بوده است.
از تازهترین ترجمههای او میتوان به در کوی دوست و رفتن، ماندن، بازگشتن از شاهرخ مسکوب، جننامه هوشنگ گلشیری، اهل غرق و این شبهای دیوانه از منیرو روانیپور، پرواز در تاریکی: زندگی سیاسی شاپور بختیار و در میانهٔ آتش: زندگی سیاسی قوامالسلطنه از حمید شوکت، شبهای تهران، خانهٔ ادریسیها و دو منظره و محاکمه از غزاله علیزاده، آخرین رؤیا و دوران از روحانگیز شریفیان، لوگوس آبی از شهرنوش پارسیپور، از ماه تا چاه از حسین آتشپرور، خرافات از احمد کسروی، شکوفههای عناب از رضا جولایی، نیرنگستان از صادق هدایت، و نوروز بارانی از زهره حکیمی اشاره کرد.
