Published by Asemana Books (December 17, 2025)

گاهشماری خورشیدی و پایداری نوروز در هویت فرهنگی ایران

عباس امانت

ISBN: 978-1-997503-15-6

این کتاب پژوهشی است در پیوند ژرف میان گاه‌شماری خورشیدی، حافظه‌ی جمعی، و هویت تاریخی ایرانیان. نویسنده در این اثر تلاش کرده است نشان دهد چگونه نظام زمان‌سنجی خورشیدی نه‌تنها از دل تاریخ پرتلاطم ایران زنده و پویا باقی مانده، بلکه به بخش بنیادینی از هویت فرهنگی، سیاسی و تاریخی ساکنان ایران‌زمین تبدیل شده است.

نویسنده با بررسی ریشه‌های تاریخی تقویم خورشیدی، از جمله تدوین تقویم جلالی در قرون میانه و رسمی شدن آن در عصر پهلوی، به این پرسش می‌پردازد که چرا جشن‌هایی چون نوروز همچنان در حافظه‌ی ملی ایرانیان زنده مانده‌اند، حال‌آن‌که آیین‌هایی چون مهرگان به فراموشی سپرده شده‌اند.

در این میان، نقش حافظه‌ی جمعی—به‌عنوان ذخیره‌ی مشترک خاطرات، دانش و تجربه‌ی تاریخی یک ملت—در تداوم و بازتولید هویت ایرانی محور اصلی بحث قرار می‌گیرد. نویسنده با نگاهی انتقادی به مفاهیمی چون «حافظه‌ی تاریخی» و «هویت ملی»، آن‌ها را در پیوند با نشانه‌های زمانی و فرهنگی تحلیل می‌کند و به خواننده نشان می‌دهد که چگونه تقویم و زمان‌سنجی می‌تواند بنیانی برای انسجام فرهنگی و تاریخی یک ملت باشد.

این کتاب نخستین پژوهشی‌ست که به‌طور نظام‌مند به بررسی گاه‌شماری خورشیدی ایران از منظر حافظه‌ی جمعی و ساختارهای هویتی پرداخته است و تلاشی‌ست برای پر کردن خلأیی مهم در ادبیات ایران‌شناسی و مطالعات فرهنگی تاریخی.

برای تهیه کتاب بر روی این لینک کلیک کنید

Iranian Solar Calendar and Endurance of Nowruz in Persian Time Culture

by

Abbas Amanat

ISBN: 978-1-997503-15-6

This book is a study of the profound relationship between the Iranian solar calendar, collective memory, and the historical identity of Iranians. The author seeks to demonstrate how the solar timekeeping system has not only endured through the turbulent course of Iranian history but has also become a foundational component of the cultural, political, and historical identity of the inhabitants of Iran.

By tracing the historical roots of the solar calendar—particularly the formulation of the Jalali calendar in the medieval period and its formal adoption during the Pahlavi era—the author explores why celebrations like Nowruz have remained alive in the national memory of Iranians, while other ancient festivals such as Mehregan have faded into obscurity.

At the heart of this inquiry is the role of collective memory—as the shared reservoir of a nation’s historical experiences, knowledge, and recollections—in sustaining and regenerating Iranian identity. With a critical approach to concepts like “historical memory” and “national identity,” the author analyzes how calendrical and temporal markers serve as vital elements in shaping a nation’s cultural and historical cohesion.

This book is the first systematic study to examine the Iranian solar calendar through the lens of collective memory and identity formation. It offers a significant contribution to Iranian studies and cultural history by addressing a long-standing gap in the literature.

To purchase the book click here.

عباس امانت

عباس امانت تاریخ‌نگار برجسته‌ی ایران و جهان فارسی‌زبان است که با دهه‌ها فعالیت علمی در دانشگاه ییل به‌عنوان استاد ممتاز تاریخ شناخته می‌شود. او دانش‌آموخته‌ی دبیرستان البرز و دانشگاه تهران است و دکترای خود را در سال ۱۹۸۱ از دانشگاه آکسفورد دریافت کرد. امانت بین سال‌های ۱۹۸۳ تا ۲۰۲۱ در دانشگاه ییل تدریس کرد و نقش مهمی در شکل‌گیری و گسترش مطالعات ایران و خاورمیانه ایفا نمود. حوزه‌ی پژوهش او تاریخ ایران در دوران مدرن و پیشامدرن، اندیشه‌های مهدوی در تشیع، و روش‌شناسی تاریخ‌نگاری را در بر می‌گیرد. از مهم‌ترین آثار او می‌توان به کتاب‌های ایران: تاریخ مدرن، قبله‌ عالم، رستاخیز و نوزایی، و اسلام آخرالزمانی و تشیع ایرانی اشاره کرد. وی همچنین سردبیری و ویرایش چندین مجموعه‌ مقاله و اثر پژوهشی را بر عهده داشته که پیوندهای تاریخی میان ایران، جهان اسلام، و چشم‌اندازهای جهانی را بررسی می‌کنند.

امانت افزون بر تالیف، در مقام سردبیر، استاد، و روشنفکر عمومی نقش مهمی در گسترش دانش ایران‌شناسی ایفا کرده است. او سردبیر نشریه مطالعات ایران بوده، برنامه‌ی مطالعات ایرانی در مرکز مک‌میلان دانشگاه ییل را مدیریت کرده و مدخل‌های مهمی را برای دایرةالمعارف ایرانیکا نگاشته است. فعالیت‌های پژوهشی او دامنه‌ای وسیع را دربر می‌گیرد: از ویرایش متون کلاسیک گرفته تا پژوهش در زمینه‌ی تاریخ مهدوی، حکمرانی در ایران پیشامدرن، و تحولات فرهنگی در حوزه‌ی دریای خزر. همکاری‌های علمی او با پژوهشگران تاریخ، ایران‌شناسی، و محیط‌زیست منجر به بازاندیشی در مفهوم هویت ایرانی، حافظه‌ی تاریخی، و سنت‌های دیوان‌سالاری ایرانی شده است.

Abbas Amanat

Abbas Amanat is a distinguished historian of Iran and the broader Persianate world, recognized for his decades-long academic contributions as William Graham Sumner Professor Emeritus of History at Yale University. A graduate of Alborz High School and Tehran University, Amanat received his PhD from the University of Oxford in 1981. He taught at Yale from 1983 to 2021, where he helped shape the field of Iranian and Middle Eastern studies. His extensive body of work explores themes in early modern and modern Iranian history, apocalyptic thought in Shi‘ism, and historiography. His acclaimed books include Iran: A Modern History, Pivot of the Universe, Resurrection and Renewal, and Apocalyptic Islam and Iranian Shi’ism, alongside numerous editorial projects and collaborative volumes that bridge Iranian, Islamic, and global historical perspectives.

Amanat has also been a prolific editor and public intellectual. He served as Editor-in-Chief of Iranian Studies, led the Yale Program in Iranian Studies, and has contributed seminal entries to Encyclopaedia Iranica. His scholarly influence spans textual editing, the history of millennialism, Persianate governance, and cultural exchange in the Caspian world. Through collaborations with historians, Iranologists, and environmental scholars, he has helped illuminate underexplored dimensions of Iranian identity, memory, and statecraft.